Kahvenin faydaları.
Günlük bir fincan kahve, sabah uyanmanıza yardımcı olmaktan fazlasını yapıyor olabilir. Araştırmaların kahve hakkında söyledikleri.
Kahvenin sağlık üzerindeki etkisi; antioksidan etkinliğini ve zihinsel faydalarını öne çıkaranlar ile uykusuzluk, hazımsızlık, artan kalp hızı ve tansiyon gibi olumsuz yönlere dikkat çekenler arasında uzun zamandır tartışılan bir konudur.
Kahve yalnızca siyah bir sudan ibaret değildir; içinde temel besin öğeleri bulunur. Bir fincan kahvede B2 vitamini, B5 vitamini, manganez, potasyum ve niasin vardır. Gün içinde içilen 3–4 fincan kahve, günlük B2 vitamini ihtiyacının yaklaşık %44'ünü, B5 vitamini ihtiyacının %18'ini ve potasyum ihtiyacının %9'unu karşılayabilir.
- B2 vitamini
- %44
- B5 vitamini
- %18
- Potasyum
- %9
-
Güçlü bir antioksidan kaynağıdır
Kahve, antioksidan açısından zengin olarak bilinen yeşil çay ve kakaodan daha fazla antioksidan etkinlik gösterir. Bilim insanları işlenmemiş kahve çekirdeklerinde yaklaşık 1000 antioksidan tespit etmiştir; kavurma işlemi sırasında yüzlercesi daha gelişir. Pek çok çalışma kahveyi önemli bir antioksidan kaynağı, bazı durumlarda da beslenmedeki birincil antioksidan kaynağı olarak göstermiştir.
Nasıl etki ediyor?
Antioksidanlar, artrit, ateroskleroz ve birçok kanser türü dahil pek çok kronik durumun altında yatan iltihapla mücadele eder. Ayrıca metabolizmanın doğal bir parçası olarak oluşan ancak oksidatif strese yol açabilen serbest radikalleri nötralize ederek hücreleri hasardan korumaya yardımcı olur. Neredeyse yalnızca kahvede bulunan klorojenik asidin kalp-damar hastalıklarını önlemeye yardımcı olduğu düşünülmektedir.
-
Kafein kısa süreli hafızayı destekleyebilir
Bir grup gönüllüye yaklaşık bir fincan kahvedeki miktar olan 100 mg kafein verildiğinde, Avusturyalı araştırmacılar gönüllülerin bir hafıza görevini yerine getirirken beyin aktivitesinde artış olduğunu fonksiyonel manyetik rezonans (fMRI) görüntüleriyle tespit etti. Kafein alan gönüllülerin hafıza becerileri ve tepki süreleri, plasebo alan kontrol grubuna kıyasla iyileşti.
Nasıl etki ediyor?
Kafein, beynin hafızadan ve konsantrasyondan sorumlu belirli bölgelerini etkiliyor ve kısa süreli hafızayı güçlendiriyor gibi görünür. Ancak etkinin ne kadar sürdüğü ve kişiden kişiye nasıl değiştiği net değildir.
-
Bilişsel gerilemeye karşı korunmaya yardımcı olabilir
Düzenli kahve tüketimi, beyin aktivitesinde ve hafızada geçici bir artış sağlamanın yanı sıra Alzheimer hastalığı ve diğer demans türleriyle ilişkili bilişsel gerilemenin önlenmesine yardımcı olabilir. Finlandiya'da yapılan bir çalışmada araştırmacılar, orta yaşta günde üç ila beş fincan kahve içmenin ileriki yaşlarda Alzheimer ve demans riskinde %65'lik bir azalmayla ilişkili olduğunu buldu. Aynı çalışmada çay içmenin bilişsel gerileme üzerindeki etkisi de ölçüldü, ancak bir ilişki bulunamadı.
Nasıl etki ediyor?
Bir teoriye göre kafein, Alzheimer'ın başlamasına ve ilerlemesine katkıda bulunabilen beta-amiloid plak oluşumunu önler. Araştırmacılar ayrıca kahve içmenin demans için bir risk faktörü olan tip 2 diyabet riskinin azalmasıyla ilişkili olabileceğini, bu yolla demans riskini de düşürebileceğini öne sürüyor.
-
Kalp sağlığıyla ilişkilendirilir
13 yıl boyunca 37.000'den fazla kişinin verilerini inceleyen kapsamlı bir Hollanda araştırması, günde iki ila dört fincan kahve içen ılımlı tüketicilerin; çok ya da az kahve içenlere ve hiç içmeyenlere kıyasla %20 daha düşük kalp hastalığı riskine sahip olduğunu buldu.
Nasıl etki ediyor?
Kahvenin, iltihaplanmanın neden olduğu atardamar hasarına karşı koruyarak kalp sağlığını destekleyebileceğine dair bazı kanıtlar vardır.
-
Bazı kanser türlerinin riskini azaltmaya yardımcı olabilir
Kahve içen erkeklerde agresif prostat kanseri gelişme riski daha düşük olabilir. Harvard Halk Sağlığı Okulu'nun araştırması, günde dört ya da daha fazla fincan kahve içen kadınlarda endometriyum kanseri riskinin, günde bir fincandan az içenlere kıyasla %25 daha düşük olduğunu gösteriyor. Araştırmacılar düzenli kahve tüketimi ile daha düşük karaciğer, kolon, meme ve rektum kanseri oranları arasında da bağlantılar buldu.
Nasıl etki ediyor?
Kahvede bulunan antioksidan fitokimyasallar olan polifenoller, pek çok çalışmada kanser karşıtı özellikler göstermiştir; bazı tümörlerden sorumlu olabilecek iltihabı azaltmaya yardımcı oldukları düşünülmektedir.
-
Tip 2 diyabet riskini azaltabilir
Giderek artan sayıda araştırma, kahve içmek ile düşük diyabet riski arasında bir ilişki olduğunu öne sürüyor. 2009'da yapılan bir araştırma, her bir günlük fincan kahve için diyabete yakalanma riskinin %7 düştüğünü buldu. Daha önceki epidemiyolojik çalışmalar da düzenli olarak günde dört ya da daha fazla fincan kahve içenlerin, az içenlere ya da hiç içmeyenlere göre diyabet geliştirme riskinin %50 daha düşük olduğunu bildirdi.
Nasıl etki ediyor?
Bilim insanları kahvenin birkaç yolla faydalı olabileceğine inanıyor: Vücudun insülini kullanmasına yardımcı olarak ve insülin üreten hücreleri koruyarak kan şekerinin etkili biçimde düzenlenmesini sağlamak, doku hasarını önlemek ve tip 2 diyabet için bilinen bir risk faktörü olan iltihapla mücadele etmek. Kahvenin bir bileşeni olan kafeik asidin, tip 2 diyabetli kişilerde görülen anormal protein birikintilerinin (amiloid fibrilleri) toksik birikimini azaltmada özellikle önemli olduğu bulunmuştur. Kafeinsiz kahvenin de benzer, hatta daha fazla fayda sağlayabileceği düşünülmektedir. Not: Kahvenin kas hücrelerinin insüline duyarlılığını azalttığına dair bazı kanıtlar da vardır; bu durum şeker metabolizmasını bozarak kan şekerini yükseltebilir. Bu bulgunun önemi henüz belirsizdir.
-
Karaciğer sağlığıyla ilişkilendirilir
Kahve tüketimi, karaciğer kanseri riskinin azalmasının yanı sıra, özellikle alkole bağlı siroz olmak üzere daha düşük siroz görülme sıklığıyla ilişkilendirilmiştir. Archives of Internal Medicine'de yayımlanan bir araştırma, artan kahve tüketimi ile azalan siroz riski arasında ters bir ilişki olduğunu gösterdi: Dört fincana kadar, içilen her fincan için %20'lik bir azalma.
Nasıl etki ediyor?
Bilim insanları kahve tüketimi ile kandaki karaciğer enzimi seviyeleri arasında ters bir ilişki buldu. Yüksek karaciğer enzimi seviyeleri genellikle karaciğerdeki iltihabı ve hasarı yansıtır; kahve tüketimi arttıkça enzim seviyeleri düşer.
-
Egzersiz performansını artırabilir
Uzun süre kafeinin vücudu susuz bıraktığına inanıldı; bu yüzden egzersiz öncesinde ve sonrasında kahveden uzak durulması önerilirdi. Ancak son araştırmalar, günde yaklaşık 500 mg'a (yaklaşık beş fincan) kadar kafein tüketiminin sporcuları egzersizlerini etkileyecek kadar susuz bırakmadığını gösteriyor. Ayrıca kahve yorgunlukla mücadeleye yardımcı olur ve daha uzun süre egzersiz yapmanızı sağlayabilir.
Nasıl etki ediyor?
Kafein bir performans ve dayanıklılık artırıcıdır: Yorgunlukla mücadele etmenin yanı sıra kas kasılmasını güçlendirir, ağrı algısını azaltır ve kandaki yağ asitlerini artırarak dayanıklılığı destekler.
-
Depresyon riskinin azalmasıyla ilişkilendirilir
Çok sayıda çalışma kahve tüketimini hem erkeklerde hem de kadınlarda daha düşük depresyon oranlarıyla ilişkilendirdi. Birkaç çalışmada veriler kahve tüketimi ile depresyon arasında ters bir ilişki ortaya koydu: Düzenli ve yoğun kahve içenlerin depresyon riskinin %20'ye varan oranda daha düşük olduğu görüldü.
Nasıl etki ediyor?
Araştırmacılar kahvenin bu etkiyi nasıl gösterdiğinden henüz emin değil; ancak kafeinin dopamin ve serotonin gibi ruh hâlini düzenleyen nörotransmitterleri harekete geçirdiği biliniyor.
-
Gut riskini azaltabilir
Kadınların ve erkeklerin kahve alışkanlıkları üzerine yapılan bağımsız araştırmalar, düzenli kahve tüketiminin gut gelişme riskini azalttığını gösteriyor. Hemşirelerin Sağlığı Çalışması'ndaki araştırmacılar, yaklaşık 90.000 kadın hemşirenin 26 yıllık sağlık alışkanlıklarını inceledi ve uzun süreli kahve tüketimi ile düşük gut riski arasında bir ilişki buldu. Günde dört fincandan fazla normal kahve içen kadınlarda gut riski %57, günde bir ila üç fincan içenlerde %22 daha düşüktü; günde bir fincan kafeinsiz kahve içmek bile, hiç kahve içmeyenlere kıyasla %23 daha düşük gut riskiyle ilişkiliydi. Erkekler için de benzer bulgular belgelenmiştir.
Nasıl etki ediyor?
Kahvenin antioksidan özellikleri insülin seviyesini düşürerek gut riskini azaltabilir; bu da gut oluşumuna neden olabilen ürik asit seviyelerini düşürür.